Sáng kiến kinh nghiệm:

PHÁT HUY TRÒ CHƠI DÂN GIAN

HOẠT ĐỘNG TẬP THỂ TRONG TRƯỜNG THCS

PHẦN MỞ ĐẦU

I. BỐI CẢNH CỦA ĐỀ TÀI

         Giáo dục là quá trình kết hợp vai trò chủ đạo của giáo viên( GV) với sự tự giác tích cực, tự rèn luyện của học sinh( HS) nhằm hình thành ý thức, tính cách và chủ yếu là hành vi thói quen đạo đức với các chuẩn mực xã hội quy định. Nhân cách học sinh được hình thành qua hai con đường cơ bản: con đường dạy học trên lớp và con đường hoạt động ngoài giờ lên lớp.

         Hoạt động ngoài giờ lên lớp là một hoạt động quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng toàn diện, thực hiện mục tiêu của nhà trường. Chính từ những hoạt động như: sinh hoạt tập thể và trò chơi dân gian,…đã góp phần rất lớn trong việc hình thành nhân cách HS. Giúp các em biết tự giáo dục, tự rèn luyện và tự hoàn thiện bản thân. Các hoạt động này sẽ xây dựng cho các em các mối quan hệ phong phú, đa dạng, tạo sự thân thiện trong mọi tình huống. Chính trong quá trình học tập, lao động, giao lưu, vui chơi giải trí…các em sẽ hình thành và phát triển nhân cách của mình. Do vậy cần thiết phải kết hợp việc học trên lớp với rèn luyện kĩ năng sống thông qua các hoạt động tệp thể, vui chơi giải trí bằng các trò chơi dân gian để giúp các em hiểu sâu hơn và nắm chắc bản chất của sự vật hiện tượng, tạo niềm tin và óc sáng tạo cho HS, giải quyết mối quan hệ giữa học và chơi, chơi và học nhằm đáp ứng tâm lý lứa tuổi HS THCS.

II. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

        Trò chơi dân gian, hoạt động tập thể trong nhà trường THCS trong những năm qua đã có sự chuyển biến, được các cấp quản lí giáo dục, các trường và đội ngũ GV cũng như cộng đồng quan tâm, đặc biệt là khi bộ GD-ĐT phát động phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” thì việc đầu tư cho các hoạt động này được chú trọng nhiều hơn.

         Song, bên cạnh đó, với tình hình hiện nay việc tổ chức được một hoạt động có hiệu quả và có chất lượng còn gặp nhiều hạn chế, các hoạt động chưc thật sự đáp ứng được nhu cầu thực tế, chương trình còn đơn điệu, cứng nhắc.                  Vẫn còn nhiều cán bộ quản lí và giáo viên chưa thật sự quan tâm hoặc chưa quan tâm đúng mức, gần như cho rằng đó là nhiệm vụ, là hoạt động của tổ chức đoàn thể nhất là Chi Đoàn và công tác Đội. Có quan điểm còn cho đây là hoạt động vui chơi nên không quan trọng, không cần thiết.

         Chính vì vậy, là TPT Đội của nhà trường phải tạo điều kiện để các trò chơi dân gian, hoạt động tập thể trong nhà trường THCS mình đang công tác hoạt động tốt hơn để phát huy được hết ý nghĩa thực chất của nó đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, nâng cao kĩ năng sống cho học sinh.

III. PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

-         Phạm vi nghiên cứu: Trường THCS Sơn Định.

-         Đối tượng nghiên cứu: GV và HS trường THCS Sơn Định.

IV. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

-         Đẩy mạnh và nâng cao chất lượng giáo dục, kết hợp giữa học và chơi, chơi và học, phát huy hết khả năng vốn có của học sinh; tạo môi trường thuận lợi cho các em phấn đấu trở thành con ngoan, trò giỏi, Đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ.

-         Đồng thời hình thành trong các em sự yêu quý trường lớp, “ yêu thầy mến bạn” nhiều hơn nữa, góp phần xây dựng và thực hiện tốt phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.

V. ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

         Hầu hết các học sinh rất yêu thích các trò chơi dân gian và hoạt động tập thể nhưng chưa có sự tổ chức thích hợp và chưa có sự quan tâm đúng mức. Khi được tổ chức tham gia thì các em rất hăng hái, hoạt động sôi nổi và nhiệt tình. Có một số em còn phổ biến thêm một số trò chơi dân gian cho các bạn cùng lớp, cùng khối. Như vậy, hoạt động tập thể và trò chơi dân gian đã giúp được rất nhiều thành phần cá biệt trong trường học không sa vào các hoạt động không lành mạnh hoặc các tệ nạn xã hội khác, những em học sinh còn lại thì được tăng thêm sự giải trí giúp cho công việc học tập của các em được tốt hơn.

PHẦN NỘI DUNG

I. CƠ SỞ LÍ LUẬN

        Để thực hiện thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” nhà trường đã tổ chức rất nhiều hoạt động, riêng về phong trào hoạt động Đội thì hoạt động tập thể và trò chơi dân gian được chú ý và tập trung nhất. Là một mảng của hoạt động ngoài giờ lên lớp nhưng nhìn chung đây là hoạt động thiết thực và có hiệu quả nhất đối với các em học sinh trường THCS Sơn Định, nó đã tác động mạnh mẽ đến tình cảm và tâm lý của các em, là TPT đội bản thân nhận thấy cần phát huy nhiều hơn nữa, tìm hiểu và sưu tầm thật nhiều trò chơi, hoạt động phù hợp với lứa tuổi học sinh THCS, tạo ra nhiều ngân hàng trò chơi lôi cuốn, thu hút nhiều hơn nữa những học sinh cá biệt, giúp cho hoạt động giáo dục được tốt hơn.

II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ

-         Trong những năm qua các hoạt động tập thể và trò chơi dân gian trong nhà trường đã được sự quan tâm của các cấp quản lí và đội ngũ giáo viên, và khi có phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” thì việc đầu tư cho các hoạt động này cũng được chú trọng nhiều hơn.

-         Tuy nhiên, hiện nay nội dung của các hoạt động tập thể và trò chơi dân gian còn hạn chế về số lượng tổ chức, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế, chương trình còn đơn điệu, cứng nhắc. Vẫn còn một số cán bộ và giáo viên chưa thật sự quan tâm, còn cho đó là nhiệm vụ của đoàn thể, Chi đoàn hay TPT Đội. Nhiều trường còn ít chú ý đầu tư thời gian cho các hoạt động này bởi thường mất nhiều thời gian, nếu tổ chức không tốt không những không mang lợi ít gi mà còn ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học trên lớp. Ngoài ra để hoạt động tốt cũng cần có kinh phí dùng trong phát thưởng và khâu chuẩn bị, tốn kém kinh phí nhưng không có nguồn tài chính hỗ trợ. Và cũng có quan điểm cho rằng đây là hoạt động vui chơi nên không quan trọng và không cần thiết.

-         Nhìn chung hoạt động tập thể và trò chơi dân gian chưa phát huy hết được ý nghĩa thực chất của nó đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chưa thực sự được các cấp quản lý và giáo viên đầu tư đúng nghĩa. Chưa được thực hiện thống nhất và chưa có chiều sâu.

III. CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

         Để nâng cao chất lượng hoạt động tập thề, trò chơi dân gian trong nhà trường, góp phần “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, đơn vị đã thực hiện một số giải pháp sau:

1. 1.     Quán triệt nhận thức:

-         Bản thân TPT phải có nhận thức đúng đắn về tầm quan trong của hoạt động tập thể và trò chơi dân gian, đưa nội dung này vào kế hoạch năm học cụ thể, tránh qua loa vài dòng chung chung.

-         Đưa kế hoạch hoạt động ra bàn bạc thống nhất trong đội ngũ cán bộ cốt cán rồi triển khai trong hội đồng sư phạm nhằm thống nhất nội dung hoạt động, bàn biện pháp thực hiện tích cực.

-         Từng Chi Đội có kế hoạch hoạt động cụ thể, BCH Liên Đội được tập huấn về hoạt động tập thể và các trò chơi dân gian phổ biến.

1. 2.     Xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ:

-         Xây dựng chương trình từ đầu năm học, lịch trình các hoạt động lớn, các hội thi liên quan đến học sinh.

-         Phân công cụ thể, phối kết hợp phân công cho từng thành viên giáo viên trong nhà trường và đội ngũ BCH Liên Đội:

     + GVCN: Thực hiện nội dung chương trình, đôn đốc hướng dẫn học sinh tham gia các hoạt động lớn, tập trung.

      + TPT Đội: nghiên cứu, lồng ghép chương trình phù hợp váo các buổi sinh hoạt Sao, Đội và chào cờ đầu tuần, thời gian ra chơi 20 phút giữa giờ. Tổ chức các hội thi như: văn nghệ, thể dục thể thao, thi vẽ tranh theo chủ đề, thi kể chuyện theo sách, thi nghi thức Đội, cắm trại, trò chơi dân gian,….

      + Chi Đoàn nhà trường: Hỗ trợ đắc lực cho Đội TNTP trong việc tổ chức các hoạt động.

      + Cán bộ thư viện: trực tiếp tổ chức hội thi tìm hiểu qua sách báo, tài liệu ở thư viện thông qua các hội thi tìm hiểu theo chủ điểm. Hàng tháng có thi và tổng kết phát thưởng kịp thời. Các chủ điểm bám theo các ngày lễ lớn trong tháng và theo của điểm hàng tháng của năm học.

       + BCH Liên Đội: hướng dẫn BCH Chi Đội tự thực hiện cho các phong trào hoạt động vào giờ hoạt động ngoài giờ, để phong trào có hiệu quả hơn.

1. 3.     Kết hợp hài hoà trong việc thực hiện các phong trào thi đua:

-         Hàng tuần, hàng tháng vào giờ sinh hoạt cờ, TPT tuyên dương những em học sinh, lớp hoạt động xuất sắc nhất, có thành tích cao trong xây dựng tập thể lớp, do tập thể học sinh trong lớp bình chọn.

-         Phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” được triển khai rộng rãi trong cán bộ - giáo viên - nhân viên, học sinh và cha mẹ học sinh, mỗi lớp có bản tự đăng kí xây dựng lớp học phù hợp với tình hình của lớp, được tập thể học sinh bàn bạc, thống nhất đăng kí.

1. 4.     Tổ chức các họat động mang tính tập thể cao:

-         Đội TNTP nhà trường kết hợp với Đoàn thanh niên, với nhà trưòng xác định ngay từ đầu năm các hoạt động lớn, hội thi lớn để mỗi lớp, mỗi GV xác định và thực hiện, cụ thể:

      + Tháng 8,9: hoạt động tập thể tập trung về truyền thống nhà trường.

      + Tháng 10, 11: các hoạt động văn nghệ, hoạt động chào mừng ngày 20/11.

     + Tháng 12: tổ chức các hoạt động tìm hiểu về anh bộ đội cụ Hồ.

     + Tháng 1, 2: hoạt động trò chơi dân gian với chủ đề “ Mừng Đảng, Mừng Xuân”.

     + Tháng 3, 4: hoạt động 26/3, các hoạt động thể thao, trò chơi dân gian chuẩn bị cho sân chơi mùa hè.

-         Thông qua các hoạt động lớn là tìm hiểu nội dung chủ đề theo chương trình năm học và giáo dục rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh.

1. 5.     Đầu tư các điều kiện cho tổ chức hoạt động tập thể và trò chơi dân gian:

-         Sân chơi là yếu tố quan trọng, cần đầu tư sân chơi sạch sẽ, thoáng, đủ rộng để các em hoạt động.

-         Các dụng cụ phục vụ cho trò chơi dân gian được đầu tư mua sắm đủ để phục vụ cho các trò chơi.

-         Âmply, loa, máy, các dụng cụ phục vụ tuyên truyền hướng dẫn học sinh.

-         Sách tham khảo, báo Đội, báo bạn đường, sách hoạt động trò chơi, hoạt động tập thể,…được nhà trường đặt mua đủ, phục vụ cho nhu cầu đọc và nghiên cứu.

-         Phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường:

      + Tham mưu tốt với BGH, Chi Bộ nhà trường và chính quyền địa phương,…trong duyệt kế hoạch hoạt động và phân công hỗ trợ.

     + Phối hợp với xã Đoàn, ban văn hoá xã trong công tác tổ chức các hoạt động lớp như văn nghệ, TDTT, sân chơi hè cho học sinh nhân ngày 1/6.

     + Phối hợp với các phụ trách Chi Đội, tạo tinh thần phấn khởi, thúc đẩy và đôn đốc các em tham gia hoạt động.

     + Ban đại diện cha mẹ học sinh hỗ trợ vào các hoạt động giáo dục chung đặc biệt là hỗ trợ khen thưởng, huy động sự đóng góp của các mạnh thường quân.

IV. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Trong thời gian qua, cùng với việc thực hiện phát huy các hoạt động tập thể, trò chơi dân gian trong nhà trường đã đạt được nhiều kết quả đáng kể. Tính tự giác của các em được nâng cao, bản thân mỗi Chi Đội có thể tự tổ chức một hoạt động riêng, thu hút nhiều sự quan tâm của học sinh trong nhà trường, lôi cuốn được những thành phần cá biệt vào các hoạt động lành mạnh, hình thành được ý thức tự giác, phấn khởi khi được tổ chức hoạt động và hăng hái nhiệt tình tham gia. Qua đây đã giáo dục được nhân cách học sinh ngoài giờ học trên lớp, giúp hình thành các kĩ năng sống cho học sinh trong nhà trường.

* Kết quả cụ thể qua các hoạt động như sau:

-         Các hoạt động của Liên Đội được thực hiện theo đúng kế hoạch đã đưa ra về tổ chức các trò chơi như: kéo co, chuyền chanh, cột tóc đuôi gà, hái hoa học tập, rung chuông vàng,… theo các hoạt động chủ điểm lớn. Các trò chơi sân trường vào giờ ra chơi như: tạc lon, rồng rắn lên mây, nhảy dây, trốn tìm, đá cầu,… được các em tham gia rất tích cực và hăng hái.

-         Vận dụng các trò chơi này, các Chi Đội cũng thường xuyên tổ chức riêng các hoạt động dành cho Chi Đội.

-         Hội thi cấp Huyện:

+   Liên Đội đạt giải nhất sân chơi “ Vui mà học – Học mà vui” năm 2012.

+  Giải nhất sân chơi “ Tìm hiểu luật chăm sóc bảo vệ trẻ em” vòng cụm do Huyện đoàn kết hợp nhà văn hóa thiếu nhi tổ chức năm 2012.

+ Đạt 13 học sinh giỏi Huyện ở các môn và 1 giải khuyến khích văn hay chữ tốt năm 2012 - 2013

 Ngoài ra Liên Đội còn đạt giải khuyến khích hội thi múa Lân thiếu nhi tỉnh Bến Tre năm 2010 và một giải đặc cách Tề Thiên.

-         Tham gia rất tích cực các phong trào ủng hộ, có tinh thần đoàn kết tương trợ lẫn nhau trong và ngoài nhà trường:

     + Tham gia ủng hộ quỹ xây dựng nhà bán trú dân nuôi tại Điện Biên – Lai Châu là 358.000 đ ( Ba trăm năm mươi tám nghìn đồng).

     + Tham gia phong trào từ xứ dừa đến xứ sởSalla,Cuba: tặng 5 đồ chơi tự chế từ các nguyên liệu làm từ dừa cho các bạn nhỏCuba.

     + Tham gia phong trào mua gạch xây trường học tại làng Bến Tre, thủ đôLahabana,Cubavới số tiền là 676.000 đ ( Sáu trăm bảy mươi sáu nghìn đồng).

     + Đóng góp xây dựng nhà tình thương tại xã Sơn Định là 202.000 đ ( Hai trăm lẻ hai nghìn đồng).

     + Tham gia phong trào tặng sách thư viện: ngoài việc tặng sách cũ của những năm học trước các em còn tham gia tặng cho thư viện những quyển sách mới với giá tương đương 260.000 đ ( Hai trăm sáu mươi nghìn đồng).

     + Tham gia phong trào kế hoạch nhỏ năm học đạt hơn 500.000 đ ( Năm trăm nghìn đồng).

-         Trong năm học không có trường hợp học sinh bị tai nạn giao thông và tham gia các tệ nạn xã hội.

-         Liên Đội đạt vững mạnh cấp huyện trên 5 năm liền.

-         Kết quả hạnh kiểm các năm học:

- Kết quả học lực:

PHẦN KẾT LUẬN

I. NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM

     - Cần tổ chức các hoạt động tập thể, trò chơi dân gian đúng thời điểm và phù hợp với tâm lý lứa tuổi học sinh.

     - Luôn tranh thủ sự hỗ trợ của đội ngũ cán bộ - giáo viên, BGH nhà trường cùng Ban đại diện cha mẹ học sinh.

     - TPT phải là người tổ chức tốt các hoạt động từ khâu chuẩn bị cho đến thực hiện, về kinh phí và tất cả các mặt khác.

II. Ý NGHĨA CỦA SKKN

      Giúp tạo kĩ năng sống cho học sinh cấp THCS, tạo một sân chơi lành mạnh trong khuôn viên nhà trường góp phần vào phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, xây dựng Liên Đội vững mạnh hơn.

III. KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG TRIỂN KHAI

      Có thể được ứng dụng rộng rãi và cụ thể hoá theo từng đặc điểm của trường, từng thời điểm và từng giai đoạn lứa tuổi học sinh. Tuỳ vào tình hình mà có những thay đổi cho phù hợp với hoàn cảnh hiện có.

IV. NHỮNG KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT

-         Tập huấn cho cán bộ giáo viên về các hoạt động tập thể và trò chơi dân gian để có thể áp dụng cho từng Chi Đội.

-         Chỉ đạo dứt điểm về mặt giao chương trình, nội dung cho giáo viên phụ trách Chi Đội, tránh tình trạng vừa giao chương trình cho giáo viên vừa yêu cầu lồng ghép với các hoạt động tập thể của Đội dẫn đến khó khăn trong cách bố trí.